GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ SERİ NO:303 - Boğaz Bağımsız Denetim Haberler Mevzuat ve Tebliğler , Resmi Gazete ve Kanunlara İlişkin Bilgiler - Boğaz Bağımsız Denetim A.Ş.

Ara
İçeriğe git

Ana menü:

GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ SERİ NO:303

Yayınlayan Boğaz Bağımsız Denetim içinde Vergi · 20/11/2018 15:06:00
Tags: vukgelirvergisivergitebliğtebliğler
\n\n
GELİR VERGİSİ GENEL\nTEBLİĞİ
\n\n
(SERİ\nNO: 303)
\n\n
 
\n\n
BİRİNCİ\nBÖLÜM
\n\n
Amaç ve Kapsam
\n\n
Amaç ve\nkapsam
\n\n
MADDE 1\n– (1) 31/12/1960 tarihli ve 193\nsayılı Gelir Vergisi Kanununun 9, 23, 25, 32 ve 61 inci maddelerinde, 21/3/2018\ntarihli ve 7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde\nKararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla yapılan değişikliklerin\nuygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi bu Tebliğin amaç ve\nkapsamını oluşturmaktadır.
\n\n
İKİNCİ BÖLÜM
\n\n
İhtiyaç Fazlası Elektrik Enerjisinin Satışında Esnaf\nMuaflığı
\n\n
Yasal\ndüzenleme
\n\n
MADDE 2\n– (1) 7103 sayılı Kanunla, 193\nsayılı Kanunun esnaf muaflığını düzenleyen 9 uncu maddesinin birinci fıkrasına\naşağıdaki (9) numaralı bent eklenmiştir.
\n\n
“9.\n14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca lisanssız\nyürütülebilecek faaliyetler kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı\nelektrik enerjisi üretimi amacıyla, sahibi oldukları veya kiraladıkları\nkonutların çatı ve/veya cephelerinde kurdukları kurulu gücü azami 10 kW’a kadar\n(10 kW dâhil) olan (Kat maliklerince ana gayrimenkulün ortak elektrik enerjisi\nihtiyacının karşılanması amacıyla kurulan dâhil) yalnızca bir üretim tesisinden\nüretilen elektrik enerjisinin ihtiyaç fazlasını son kaynak tedarik şirketine\nsatanlar (Bu bendin uygulanmasında üçüncü fıkra hükmü dikkate alınmaz.);”
\n\n
Muafiyetin\nkapsamı ve şartları
\n\n
MADDE 3\n– (1) 193 sayılı Kanunun 9 uncu\nmaddesine eklenen bent uyarınca, 6446 sayılı Kanuna göre lisanssız\nyürütülebilecek faaliyetler kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı\nolarak sahibi olunan veya kiralanan konutlarda kurulan tesislerde, elektrik\nüretimi yapan ve ihtiyaç fazlasını satan gerçek kişiler, esnaf muaflığından\naşağıdaki şartlar dahilinde faydalanacaktır.
\n\n
a) Üretim\ntesisinin sahip olunan veya kiralanan konutların çatı ve/veya cephelerinde (Kat\nmaliklerince ana gayrimenkulün ortak elektrik enerjisi ihtiyacının karşılanması\namacıyla kurulanlar dâhil) kurulu olması,
\n\n
b) Üretim\ntesisinin kurulu gücünün azami 10 kW (10 kW dâhil) olması,
\n\n
c)\nElektriğin yalnızca bir üretim tesisinde üretilmesi,
\n\n
ç)\nÜretilen elektrik enerjisinden ihtiyaç fazlasının son kaynak tedarik şirketine\nsatılması.
\n\n
(2)\nElektrik enerjisi satışının devamlı olarak yapılması, muafiyetten yararlanmaya\nengel teşkil etmeyecektir.
\n\n
(3)\nTicari, zirai veya mesleki kazanç dolayısıyla gerçek usulde gelir vergisi\nmükellefi olmak, anılan muafiyetten yararlanmaya engel değildir.
\n\n
(4)\nElektrik enerjisi üretim tesisinin, apartmanların çatı ve/veya cephelerinde\nkurulması halinde de birinci fıkrada belirtilen şartlar dahilinde esnaf\nmuaflığından yararlanılacaktır.
\n\n
(5)\nApartman yönetimi tarafından apartmanın elektrik ihtiyacını karşılamak için\nkurulan elektrik üretim tesisinin mülkiyet hakkı, hisseleri oranında kat\nmaliklerine ait olduğundan, ihtiyaç fazlası elektriğin son tedarik şirketine\nsatışından elde edilen gelirler de vergi kanunları açısından yönetimin değil\nkat maliklerinin geliri olarak kabul edilmektedir. Ana gayrimenkulün ortak\nelektrik enerjisi ihtiyacının karşılanması amacıyla apartman yönetimi\ntarafından kurulan üretim tesisinde üretilen ihtiyaç fazlası enerjinin son\nkaynak tedarik şirketine satışında her bir malik muafiyetten ayrı ayrı faydalanacaktır.
\n\n
(6) Elde\nedilen gelirin apartman yönetimleri tarafından tahsil edilip ortak giderlerin\nkarşılanmasında kullanılması ve/veya kat maliklerine dağıtılması bu muafiyetten\nfaydalanılmasına engel teşkil etmeyecektir.
\n\n
(7)\nApartmanların işyeri olarak kullanılan bağımsız bölümlerinin bulunması halinde\nde apartmanın ortak elektrik enerjisi ihtiyacının karşılanması amacıyla kurulan\nüretim tesisinde üretilen ihtiyaç fazlası enerjinin son kaynak tedarik\nşirketine satışı, muafiyetten yararlanmaya engel teşkil etmeyecektir.
\n\n
(8) Sahibi\nolunan veya kiralanan işyerlerinde kurulan tesislerde üretilen elektriğin\nihtiyaç fazlasının satışından dolayı esnaf muaflığından yararlanılamayacaktır.\nAncak konutunu hem işyeri hem de mesken olarak kullananların bu kapsamda elde ettiği\nkazançları ise muafiyet kapsamında kabul edilecektir.
\n\n
(9) Gerçek\nkişilerce kullanılan birden fazla konutta elektrik üretim tesisi kurulduğu\ndurumlarda, sadece bir tesis için esnaf muaflığından faydalanılabileceğinden,\nhangi tesis için esnaf muaflığından faydalanılacağı, ilgili son kaynak tedarik\nşirketine bildirilmek suretiyle serbestçe belirlenebilecektir.
\n\n
Üretilen\nelektrik enerjisinin satışında vergi tevkifatı ve belgelendirme
\n\n
MADDE 4\n– (1) 193 sayılı Kanunun 9 uncu\nmaddesinin son fıkrasında, "Bu muaflığın, 94 üncü madde uyarınca\ntevkif suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur." hükmü yer\nalmakta olup aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında vergi tevkifatı\nyapmak zorunda olanlar ile tevkifata tabi tutulacak ödemeler belirtilmiş, aynı\nfıkranın 13 numaralı bendinde vergiden muaf esnafa yapılan ödemeler tevkifat\nkapsamına alınmış olup esnaf muaflığından yararlananlara ihtiyaç fazlası\nelektrik bedeli olarak yapılan ödemelerde tevkifat oranı 14/5/2018 tarihli ve\n2018/11750 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla %0 olarak belirlenmiştir.
\n\n
(2) Esnaf\nmuaflığından yararlananlardan elektrik enerjisi alan son kaynak tedarik\nşirketlerinin, ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi alımları karşılığı yaptıkları\nödemeler muhtasar beyanname ile beyan edilecek ve tevkifat oranı, 14/5/2018\ntarihli ve 2018/11750 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği %0 olarak\nuygulanacaktır. Ödemenin kat maliklerince oluşturulan yönetimlere yapılması,\ngelir vergisi tevkifat uygulamasını değiştirmeyecektir.
\n\n
(3) 6446\nsayılı Kanun uyarınca lisanssız yürütülebilecek faaliyetler kapsamında\nyenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretimi amacıyla,\nsahibi oldukları veya kiraladıkları konutların çatı ve/veya cephelerinde\nkurdukları kurulu gücü azami 10 kW’a kadar (10 kW dâhil) olan (Kat maliklerince\nana gayrimenkulün ortak elektrik enerjisi ihtiyacının karşılanması amacıyla\nkurulan dâhil) yalnızca bir üretim tesisinde üretilen ve son kaynak tedarik\nşirketlerince satın alınan elektrik enerjisinin tamamının gider pusulası ile\nbelgelendirilmesi esas olmakla birlikte, münhasıran bu ödemelere ilişkin olmak\nüzere, gider pusulasında bulunması gereken bilgileri (imza hariç) ihtiva eden\nbanka dekontları ile de belgelendirilmesi mümkündür.
\n\n
(4) Ana\ngayrimenkulün ortak enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla kurulan\ntesislerden yapılan satışlarda, gider pusulasının, 4/1/1961 tarihli ve 213\nsayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinde yer alan yetkiye\nistinaden kat maliklerince oluşturulan yönetim adına düzenlenmesi uygun\nbulunmuştur.
\n\n
Örnek\n1: Bay (A), sahibi olduğu\nkonutunun çatısında, kurulu gücü azami 10 kW olan üretim tesisinden elde ettiği\nelektrik enerjisinden ihtiyaç fazlasını, (B) son kaynak tedarik şirketine\nsatmaktadır. Bay (A), bu faaliyetinden dolayı esnaf muaflığından yararlanacak\nolup (B) tedarik şirketi, Bay (A)'ya enerji bedeli karşılığı olarak yapacağı\nödemeler nedeniyle gider pusulası düzenleyecek ve bu ödemelere, 193 sayılı\nKanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendi uyarınca\nsıfır oranında tevkifat uygulayacaktır.
\n\n
Örnek\n2: (C) apartman yönetimi,\napartmanın ortak elektrik ihtiyacının karşılanması amacıyla, apartmanın\nçatısında, kurulu gücü azami 10 kW olan üretim tesisinden elde ettiği elektrik\nenerjisinden ihtiyaç fazlasını, (D) son kaynak tedarik şirketine satmaktadır.\nBu satıştan dolayı (C) apartmanındaki kat malikleri esnaf muaflığından\nyararlanacaktır. (D) tedarik şirketi, (C) apartman yönetimine enerji bedeli\nkarşılığı olarak yapacağı ödemeler nedeniyle gider pusulası düzenleyecek ve bu\nödemelere, 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (13)\nnumaralı bendi uyarınca sıfır oranında tevkifat uygulayacaktır.
\n\n
Muafiyetten\nfaydalananların yükümlülükleri
\n\n
MADDE 5\n– (1) 193 sayılı Kanunun 9 uncu\nmaddesinin birinci fıkrasının (9) numaralı bendi kapsamında esnaf muaflığından\nfaydalananların mükellefiyet tesisi, belge düzenleme, defter tutma, beyanname\nverme gibi yükümlülükleri olmayacaktır. Bu muafiyetten yararlananların,\nkendilerine düzenlenen gider pusulalarını ve bu faaliyetleri ile ilgili olarak\nsatın aldıkları mal ve giderlerine ilişkin belgelerini 213 sayılı Kanunda\nöngörülen süre boyunca saklamaları zorunludur.
\n\n
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
\n\n
Kadın\nHizmet Erbabına Sağlanan Kreş ve Gündüz Bakımevi
\n\n
Yardımında Gelir Vergisi İstisnası
\n\n
Yasal\ndüzenleme ve dayanak
\n\n
MADDE 6\n– (1) 7103 sayılı Kanunla, 193\nsayılı Kanunun gelir vergisinden istisna edilen ücretleri düzenleyen 23 üncü\nmaddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki (16) numaralı bent eklenmiştir.
\n\n
“16.\nİşverenlerce, kadın hizmet erbabına kreş ve gündüz bakımevi hizmeti verilmek\nsuretiyle sağlanan menfaatler (İşverenlerce bu hizmetlerin verilmediği\ndurumlarda, ödemenin doğrudan bu hizmetleri sağlayan gelir veya kurumlar\nvergisi mükelleflerine yapılması şartıyla, her bir çocuk için aylık, asgarî\nücretin aylık brüt tutarının %15’ini aşmamak üzere bu istisnadan yararlanılır.\nKreş ve gündüz bakımevi hizmetini sağlayanlara yapılan ödemelerin belirlenen\nistisna tutarını aşan kısmı ile hizmet erbabına bu amaçla nakden yapılan\nödemeler ve sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir. Bu bentte yer\nalan %15 oranını, asgarî ücretin aylık brüt tutarının %50’sine kadar artırmaya\nve kanuni seviyesine getirmeye Bakanlar Kurulu, bu istisnanın uygulanmasına\nilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.).”
\n\n
İstisnanın\nkapsamı ve uygulaması
\n\n
MADDE 7\n– (1) Kreş ve gündüz bakımevi\nhizmetinin işverenlerce iş yerinde verilmesi halinde, bu hizmetten faydalanan\nkadın hizmet erbabına sağlanan menfaatin tamamı gelir vergisinden istisna\nolacaktır. Söz konusu hizmetin, işverenin kendisine ait veya kiralamış olduğu\ndiğer yerlerde verilmesi istisna uygulamasına engel teşkil etmeyecektir.
\n\n
(2)\nİşverenlerce, kreş ve gündüz bakımevi hizmetinin işyerinde verilmediği\ndurumlarda, kadın hizmet erbabının hizmet aldığı gelir veya kurumlar vergisi\nmükelleflerince işletilen kreş ve gündüz bakım evlerine ödeme yapılmak\nsuretiyle sağlanan menfaatler de istisna kapsamındadır. Kadın hizmet erbabına\nsağlanan menfaatin ücret istisnasına tabi tutulabilmesi için; bu hizmetin gelir\nveya kurumlar vergisi mükelleflerince işletilen kreş ve gündüz bakım evlerinden\nalınması, ödemenin hizmet erbabına değil doğrudan bu hizmeti sağlayan\nmükelleflere yapılması gerekmektedir. Hizmet erbabına doğrudan yapılan ödemeler\nve sağlanan menfaatler ise ücret olarak vergilendirilecektir.
\n\n
(3)\nİşverenlerce, gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince işletilen kreş ve\ngündüz bakım evlerine ödeme yapıldığı durumlarda, istisnadan yararlanılacak\ntutar her bir çocuk için asgarî ücretin aylık brüt tutarının %15’ini aşmayacaktır.\nSağlanan menfaatin asgari ücretin aylık brüt tutarının %15’ini aşması halinde,\naşan kısım ücret olarak vergilendirilecektir.
\n\n
%15\noranını, asgarî ücretin aylık brüt tutarının %50’sine kadar artırmaya ve kanuni\nseviyesine getirmeye Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. 5/5/2018 tarihli ve\n30412 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2018/11674 sayılı Bakanlar Kurulu\nKararı ile %15 oranı, bu tarihten itibaren asgari ücretin brüt tutarının %50’si\nolarak belirlenmiştir.
\n\n
(4)\nİşverenlerce, kadın hizmet erbabı adına doğrudan kreş ve gündüz bakımevi\nişleten mükelleflere yapılan ödemelerin belli bir dönem için toplu olarak\nyapılması durumunda, her bir aya isabet eden tutar, ilgili ay ücret matrahı ile\nilişkilendirilerek istisna uygulanacaktır.
\n\n
(5) Gelir\nveya kurumlar vergisi mükelleflerince, işveren tarafından ödenen tutar da dahil\nolmak üzere, kreş ve gündüz bakımevi hizmeti karşılığı olarak faturanın hizmet\nerbabı adına düzenlenmesi gerekmekte olup, işverenlerin bu kapsamda yaptığı\nödemelere ilişkin belgeleri 213 sayılı Kanunda öngörülen süre boyunca\nsaklamaları zorunludur.
\n\n
(6) Kadın\nhizmet erbabına, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (16)\nnumaralı bendi kapsamında sağlanan menfaat ve yapılan ödemelere ilişkin\ntutarların, asıl ücret ile birlikte ücret bordrosunda gösterilmesi\ngerekmektedir.
\n\n
Örnek\n3: (C) A.Ş., çalıştırdığı hizmet\nerbabına işyerinde kreş hizmeti vermektedir. İşyerinde 30 hizmet erbabı\nçalışmakta olup, hizmet erbabından 20’si kreş hizmetinden yararlanmaktadır.\nKreş hizmetinden yararlanan hizmet erbabının 15’i kadın, 5’i erkektir. Bu\ndurumda kreş hizmetinden yararlanan 15 kadın hizmet erbabı için sağlanan\nmenfaatin tamamı istisna kapsamında olacak, erkek hizmet erbabı yönünden ise\nsöz konusu menfaat ücret olarak vergilendirilecektir.
\n\n
Örnek\n4: (D) Ltd. Şti. ile asgari\nücretle çalışan hizmet erbabı Bayan (R) arasında düzenlenen bireysel iş\nsözleşmesinde, Bayan (R)’nin asıl ücretine ilave olarak 500 TL kreş yardımı\nödeneceği öngörülmüş olup, (D) Ltd. Şti., Bayan (R)’nin bir çocuğu için hizmet\naldığı kreş işletmesine, kreş yardımı olarak aylık 500 TL ödemeye başlamıştır.
\n\n
Bireysel\niş sözleşmesine istinaden asıl ücretine ilave olarak Bayan (R) için kreşe\nyapılan aylık 500 TL ödeme, asgari ücretin brüt tutarının %50’si olan\n(2.029,50x%50=) 1.014,75 TL’yi aşmadığından, gelir vergisinden istisna\nedilecektir.
\n\n
Örnek\n5: İşyerinde kreş hizmeti\nvermeyen (E) Ltd. Şti., 5.000 TL brüt ücretle çalışan hizmet erbabı Bayan\n(S)’nin bir çocuğu için hizmet aldığı kreş işletmesine kreş yardımı olarak\nbireysel iş sözleşmesine istinaden aylık 1.200 TL ödemektedir.
\n\n
Asıl\nücretine ilave olarak Bayan (S) için kreş yardımı kapsamında yapılan aylık\n1.200 TL’lik ödemenin, asgari ücretin brüt tutarının %50’si olan\n(2.029,50x%50=) 1.014,75 TL’lik kısmı gelir vergisinden istisna edilecektir.\nİstisnayı aşan tutar olan (1.200-1.014,75=) 185,25 TL ise ücret olarak\nvergilendirilecektir.
\n\n
(7)\nİşverenlerce, ilgili Kanunlar, toplu iş sözleşmeleri veya bireysel iş\nsözleşmelerine istinaden hizmet erbabına, asıl ücretine ilave olarak bazı\nödemeler yapılabilmekte ve menfaatler sağlanabilmektedir. Yapılan bu tarz ödeme\nve sağlanan menfaatler, 193 sayılı Kanun uygulamasında ücret kapsamında\ndeğerlendirilmektedir.
\n\n
(8) 193\nsayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (16) numaralı bendinde yer\nalan istisna düzenlemesinin kapsamı; işverenlerce, ilgili Kanunlar, toplu iş\nsözleşmeleri veya bireysel iş sözleşmelerine istinaden, kadın hizmet erbabına\nişyerinde kreş ve gündüz bakımevi hizmeti verilmesi veya bu hizmetlerin\nverilmediği durumlarda, bu hizmetleri sağlayan gelir veya kurumlar vergisi\nmükelleflerine doğrudan ödeme yapılması suretiyle, kadın hizmet erbabının asıl\nücretine ek olarak sağlanan menfaatlerin gelir vergisinden istisna edilmesidir.
\n\n
Bu\nkapsamda, istisnadan faydalanılması için kadın hizmet erbabına sağlanan\nmenfaatin, ilgili Kanunlar, toplu iş sözleşmeleri veya bireysel iş\nsözleşmelerine dayanarak ödenen asıl ücrete ilave olarak sağlanması şart olup,\nkadın hizmet erbabının asıl ücretinin bir kısmının kreş ve gündüz bakımevi hizmeti\nödemesi gibi değerlendirilmek suretiyle anılan istisnaya konu edilmesi mümkün\ndeğildir.
\n\n
Örnek\n6: İşveren (M)’ye bağlı olarak\n4.000 TL ücretle çalışan hizmet erbabı Bayan (Ş), bir çocuğu için kreş\nişletmesine aylık 1.000 TL kreş ücreti ödemektedir. Bayan (Ş)’nin talebi\nüzerine, kreş işletmesine ödemiş olduğu 1.000 TL kreş ücreti, işvereni\ntarafından ücretinden kesilmek suretiyle ödenmeye başlanmıştır.
\n\n
İşveren\n(M), Bayan (Ş)’nin asıl ücretinden keserek kreş işletmesine ödediği 1.000 TL\nile sadece ödemeye aracılık ettiği, Bayan (Ş)’nin almış olduğu asıl ücretine\nilave bir menfaat sağlamadığı için, bu ödeme dolayısıyla 193 sayılı Kanunun 23\nüncü maddesinin birinci fıkrasının (16) numaralı bendi kapsamında gelir vergisi\nistisnasından faydalanılması söz konusu olmayacaktır.
\n\n
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
\n\n
Hizmet Erbabına Ödenen Tazminatların Vergilendirilmesi\nile İstisna Uygulaması
\n\n
Yasal\ndüzenleme ve dayanak
\n\n
MADDE 8\n– (1) 7103 sayılı Kanunla 193\nsayılı Kanunun tazminat ve yardımlarda gelir vergisi istisnasını düzenleyen 25\ninci maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi aşağıdaki şekilde\ndeğiştirilmiştir.
\n\n
7. a) 25/8/1971 tarihli ve\n1475 sayılı İş Kanunu ve 20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanununa göre\nödenmesi gereken kıdem tazminatlarının tamamı ile 13/6/1952 tarihli ve 5953\nsayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin\nTanzimi Hakkında Kanuna göre ödenen kıdem tazminatlarının hizmet erbabının 24\naylığını aşmayan miktarları (Hizmet ifa etmeksizin ödenen ücretler tazminat\nsayılmaz.);
\n\n
b)\nHizmet erbabının tabi olduğu mevzuata göre bu bendin (a) alt bendinde\nbelirtilen istisna tutarının hesabında dikkate alınmak şartıyla, hizmet\nsözleşmesi sona erdikten sonra; karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya ikale\nsözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu\ntazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan\nödemeler ve yardımlar (Bu bendin uygulamasına ilişkin usul ve esasları\nbelirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.);”
\n\n
(2) 7103\nsayılı Kanunla 193 sayılı Kanunun 61 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki\n(7) numaralı bent eklenmiştir.
\n\n
“7.\nHizmet sözleşmesi sona erdikten sonra; karşılıklı sonlandırma sözleşmesi veya\nikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu\ntazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan\nödemeler ve yardımlar.”
\n\n
Hizmet\nsözleşmesi sona erdikten sonra yapılan ödemeler ve yardımların\nvergilendirilmesi
\n\n
MADDE 9\n– (1) 193 sayılı Kanunun 61 inci\nmaddesinin üçüncü fıkrasına eklenen bent hükmü ile hizmet sözleşmesi sona\nerdikten sonra; karşılıklı sonlandırma sözleşmesi ve ikale sözleşmesi gibi\nsözleşmeler kapsamında ödenen tazminatlar, iş kaybı tazminatları, iş sonu\ntazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi çeşitli adlar altında yapılan\nödemeler ve yardımların ücret olarak kabul edildiği ve vergilendirildiği\nhususuna açıklık getirilmiştir.
\n\n
(2) Bu\ntazminatlar, hizmet erbabına işten ayrılma, emekli olma, dava açmama vb.\nnedenlerle çalışmasından bağımsız olarak ödenmiş olup olmadığına bakılmaksızın,\nücret hükümlerine göre vergilendirilecektir.
\n\n
Kıdem\ntazminatlarında istisna uygulaması
\n\n
MADDE\n10 – (1) 7103 sayılı Kanunla 193\nsayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının yeniden düzenlenen (7)\nnumaralı bendinin (a) alt bendi ile 1475, 854 ve 5953 sayılı Kanunlara göre\nödenen kıdem tazminatlarına uygulanacak istisnaya ilişkin düzenleme aynen\nkorunmuştur.
\n\n
(2) Bu\nçerçevede ücret kapsamında değerlendirilen;
\n\n
a) 1475 ve\n854 sayılı Kanunlar uyarınca ödenmesi gereken kıdem tazminatları,
\n\n
b) 5953\nsayılı Kanun uyarınca yapılan ve çalışanın son brüt ücreti üzerinden hesaplanan\nve ödenen 24 aylık tutarı aşmayan kıdem tazminatları
\n\n
gelir vergisinden\nistisna edilecektir.
\n\n
(3) 1475\nve 854 sayılı Kanunlar uyarınca, hizmet erbabının çalıştığı süre ve kıdem\ntazminatına esas ücreti dikkate alınarak hesaplanan ve ödenen kıdem\ntazminatları istisna kapsamına girmekte olup hesaplanan bu tutarları aşan ilave\nödemeler ise ücret kapsamında değerlendirilmek suretiyle vergilendirilecektir.\nDolayısıyla, hizmet erbabının kıdem tazminatına esas ücretine göre hesaplanan\nve en yüksek Devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen azami emekli\nikramiyesi tutarını aşan ödemelerde ise en yüksek Devlet memuruna ödenen azami\nemekli ikramiyesi kadarlık kısmı istisnaya konu edilecek, aşan kısmı ise ücret\nolarak vergilendirilecektir.
\n\n
(4) Kıdem\ntazminatının yıllık miktarı 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları\nKanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye\nCumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için\nödenecek azami emekli ikramiyesini geçemez. Bu tutar, 2/1/2018 tarihi\nitibariyle 5.001,76 TL’dir.
\n\n
Örnek\n7: (A) Anonim şirketinde 10 yıl\nsüreyle çalıştıktan sonra 15/1/2018 tarihinde işten ayrılan Bay (B)’ye, 1475\nsayılı Kanun uyarınca işvereni tarafından, kıdem tazminatına esas ücreti olan\n4.000 TL üzerinden 40.000 TL kıdem tazminatı ödenmiştir.
\n\n
Buna göre,\nBay (B)’ye 1475 sayılı Kanun kapsamında hesaplanarak ödenen ve en yüksek Devlet\nmemuruna ödenen azami emeklilik ikramiyesinin (5.001,76x10=) 50.017,60 TL’nin\naltında kalan 40.000 TL kıdem tazminatının tamamı, gelir vergisinden istisna\nedilecektir.
\n\n
Örnek\n8: (C) Anonim şirketinde 20 yıl\nsüreyle çalıştıktan sonra 5/2/2018 tarihinde işten ayrılan Bay (D)’ye, işvereni\ntarafından 854 sayılı Kanun uyarınca, kıdem tazminatına esas ücreti olan 7.500\nTL üzerinden hesaplanan 150.000 TL kıdem tazminatı ödenmiştir.
\n\n
Hesaplanan\nkıdem tazminatı tutarı 150.000 TL olsa da, istisna edilecek tutar, en yüksek\nDevlet memuruna bir hizmet yılı için ödenen azami emekli ikramiyesi tutarı ve\nçalışma süresi dikkate alınarak hesaplanan tutarı aşamayacaktır.
\n\n
Buna göre,\nBay (D)’nin 20 yıl çalışması karşılığı istisna edilecek azami tutar\n(5.001,76x20=) 100.035,20 TL dir. Bu nedenle Bay (D)’ye ödenen 150.000 TL kıdem\ntazminatının 100.035,20 TL lik kısmı gelir vergisinden istisna edilecek, aşan\nkısım olan (150.000-100.035,20=) 49.964,80 TL ise ücret olarak vergiye tabi\ntutulacaktır.
\n\n
Örnek\n9: (E) Gazetesinde 30 yıl süreyle\nçalıştıktan sonra 15/3/2018 tarihinde emekli olan Bayan (S)’ye işvereni\ntarafından 5953 sayılı Kanun uyarınca, son aya ilişkin brüt ücreti olan 10.000\nTL üzerinden hesaplanan 300.000 TL kıdem tazminatı ödenmiştir.
\n\n
Bayan\n(S)’ye ödenen kıdem tazminatının, 24 aylığına isabet eden tutar olan\n(24x10.000=) 240.000 TL gelir vergisinden istisna edilecek, kalan tutar\n(300.000-240.000=) 60.000 TL ise gelir vergisine tabi olacaktır.
\n\n
Hizmet\nsözleşmesi sona erdikten sonra yapılan ödemeler ve yardımlarda istisna
\n\n
MADDE\n11 – (1) Çalışma hayatında hizmet\nerbabına işten ayrılma, emekli olma, dava açılmaması vb. nedenlerle karşılıklı\nsonlandırma sözleşmesi veya ikale sözleşmesi kapsamında ödenen tazminatlar, iş\nkaybı tazminatları, iş sonu tazminatları, iş güvencesi tazminatları gibi\nödemeler yapılabilmektedir. 193 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci\nfıkrasının (7) numaralı bendinin (b) alt bendinde yapılan düzenleme ile bu\nödemelerinde çalışanın tabi olduğu mevzuata göre kıdem tazminatına ilişkin\nistisna tutarının hesabında dikkate alınması gerektiği hususuna açıklık\ngetirilmiştir. Buna göre, anılan Kanunlar uyarınca ödenecek kıdem\ntazminatlarından gelir vergisinden istisna edilecek tutar hesap edilirken,\nyukarıda sayılan ödemeler de dahil edilerek ödemelerin toplamı üzerinden\nistisna uygulanacak, istisnayı aşan tutarlar ise ücret olarak gelir vergisine\ntabi tutulacaktır.
\n\n
(2) 1475\nve 854 sayılı Kanunlar uyarınca bu Tebliğin 10 uncu maddesinde belirtildiği\nşekilde hesaplanan kıdem tazminatı tutarı dışında, birinci fıkrada sayılan\nilave bir tazminat ödemesi yapılması halinde, bu ödemenin; bu tutar ile kıdem\ntazminatı tutarı toplamının, en yüksek Devlet memuruna ödenen azami emekli\nikramiyesi tutarını aşmayan kısmı istisnaya konu edilecektir.
\n\n
(3) 5953\nsayılı Kanun uyarınca kıdem tazminatı ödenen hizmet erbabına, bu tazminat\ndışında, birinci fıkrada sayılan ilave bir tazminat ödemesi yapılması halinde,\nbu tutar ile kıdem tazminatı tutarı toplamının, çalışanın son brüt ücreti\nüzerinden hesaplanan 24 aylık tutarını aşmayan kısmı istisnaya tabi\ntutulacaktır.
\n\n
(4) 1475\nve 854 sayılı Kanunlara tabi olarak çalışanlara kıdem tazminatı ödenmediği,\nancak birinci fıkrada sayılan bir tazminat ödendiği durumlarda, ödenen bu\ntazminat tutarının, en yüksek Devlet memuruna ödenen azami emekli ikramiyesi\ntutarını aşmayan kısmı, 5953 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanlarda ise\nçalışanın son brüt ücreti üzerinden hesaplanan 24 aylık tutarını aşmayan kısmı\nistisnaya tabi tutulacak, aşan kısmı ise ücret olarak vergiye tabi\ntutulacaktır.
\n\n
Örnek\n10: (Ç) A.Ş.’de 10 yıl süreyle\nçalıştıktan sonra 12/1/2018 tarihinde işten ayrılan Bay (H)’ye, işvereni\ntarafından 1475 sayılı Kanun uyarınca, kıdem tazminatına esas ücreti olan 3.000\nTL üzerinden 30.000 TL kıdem tazminatı ile karşılıklı sonlandırma sözleşmesine\n(ikale) istinaden 50.000 TL iş güvencesi tazminatı olmak üzere toplam 80.000 TL\nödeme yapılmıştır.
\n\n
2/1/2018\ntarihi itibariyle 657 sayılı Kanuna tabi en yüksek Devlet memuruna bir hizmet\nyılı için ödenecek azami emekli ikramiyesi tutarı 5.001,76 TL dir.
\n\n
Bay (H)’ye\nyapılan 80.000 TL lik ödemenin gelir vergisinden istisna edilecek tutarı\naşağıdaki gibi olacaktır.
\n\n
Kıdem\ntazminatı\ntutarı                                                                            30.000,00\nTL
\n\n
İş\ngüvencesi\ntazminatı                                                                            50.000,00\nTL
\n\n
Ödenen\ntoplam\ntutar                                                                               80.000,00\nTL
\n\n
Vergiden\nistisna edilecek tutar\n(5.001,76x10=)                                     50.017,60\nTL
\n\n
Vergiye\ntabi tutar\n(80.000-50.017,60=)                                                 29.982,40\nTL
\n\n
Örnek\n11: (K) A.Ş.’de 854 sayılı Kanuna\ntabi olarak, 15 yıl süreyle çalıştıktan sonra ikale sözleşmesi ile 2/2/2018\ntarihinde işten ayrılan Bayan (L)’ye, işvereni tarafından 55.000 TL iş kaybı\ntazminatı ödenmiş olup ayrıca kıdem tazminatı ödemesi yapılmamıştır.
\n\n
Bayan\n(L)’ye yapılan 55.000 TL lik ödemenin gelir vergisinden istisna edilecek tutarı\naşağıdaki gibi olacaktır.
\n\n
İş kaybı\ntazminatı                                                                                   55.000,00\nTL
\n\n
Vergiden\nistisna edilecek tutar\n(5.001,76x10=)                                     50.017,60\nTL
\n\n
Vergiye\ntabi tutar\n(55.000-50.017,60=)                                                   4.982,40\nTL
\n\n
Örnek\n12: (M) A.Ş.’de 5953 sayılı Kanun\nkapsamında 20 yıl süreyle çalıştıktan sonra, 15/3/2018 tarihinde emekliliğe\nayrılan ve en son aya ilişkin ücreti 20.000 TL olan Bayan (N)’ye işvereni\ntarafından 400.000 TL kıdem tazminatı ve 500.000 TL emeklilik tazminatı\n(ikramiyesi) ödenmiştir.
\n\n
Bayan\n(N)’ye yapılan 900.000 TL lik ödemenin gelir vergisinden istisna edilecek\ntutarı aşağıdaki gibi olacaktır.
\n\n
Kıdem\ntazminatı\ntutarı                                                                               400.000\nTL
\n\n
Emeklilik\ntazminatı\n(ikramiyesi)                                                                500.000\nTL
\n\n
Ödenen\ntoplam\ntutar                                                                                  900.000\nTL
\n\n
Vergiden\nistisna edilecek tutar (20.000 TL x\n24=)                                    480.000\nTL
\n\n
Vergiye\ntabi tutar (900.000 TL-480.000\nTL=)                                          420.000\nTL
\n\n
657\nsayılı Kanunun 4/b ve mülga 4/c maddeleri kapsamında çalışan personele ödenen\niş sonu tazminatlarının vergilendirilmesi
\n\n
MADDE\n12 – (1) 657 sayılı Kanunun 4\nüncü maddesinin (B) fıkrası kapsamındaki sözleşmeli personele ve mülga (C)\nfıkrası kapsamındaki geçici personele hizmet sözleşmelerinin sona ermesi\nnedeniyle ödenen iş sonu tazminatları da 193 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin\nbirinci fıkrasının (7) numaralı bendi uyarınca, bu Tebliğin 10 ve 11 inci\nmaddelerinde yapılan açıklamalar çerçevesinde gelir vergisinden istisna\nedilecektir.
\n\n
(2) 7103\nsayılı Kanunun yayımı tarihinden önce 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B)\nfıkrası kapsamındaki sözleşmeli personele ve mülga (C) fıkrası kapsamındaki\ngeçici personele ödenen iş sonu tazminatları üzerinden gelir vergisi\nkesintisinin yapılmış olması durumunda, zamanaşımı süresi de dikkate alınarak;
\n\n
a) Kesilen\ngelir vergisini dava konusu yapmayan mükelleflerin, ilgili muhasebe birimlerine\ndilekçeyle başvurmaları,
\n\n
b)\nMahkemelerde ihtilafı devam eden ve bu Tebliğin yayımı tarihi itibarıyla\nyargıda kesinleşmemiş işlemlere ilişkin olarak; mükelleflerin, davalarından\nferagat etmeleri ve buna ilişkin ilgili mahkemeden feragat ettiklerini gösterir\nşerhli dilekçe örneğini veya bu belge temin edilemediği takdirde feragat\nnedeniyle verilecek karar örneğini muhasebe birimlerine ibraz etmeleri
\n\n
kaydıyla,\ntahsil edilen gelir vergisinin red ve iadesi yapılacaktır.
\n\n
BEŞİNCİ BÖLÜM
\n\n
İlave Asgari Geçim İndirimi Düzenlemesi
\n\n
Yasal\ndüzenleme ve dayanak
\n\n
MADDE\n13 – (1) 7103 sayılı Kanunla 193\nsayılı Kanunun 32 nci maddesine dördüncü fıkrasından sonra gelmek üzere\naşağıdaki fıkra eklenmiştir.
\n\n
“Net\nücretleri, bu Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarife nedeniyle bu maddedeki\nesaslara göre sadece kendisi için asgarî geçim indirimi hesaplanan asgarî\nücretlilere, içinde bulunulan yılın Ocak ayına ilişkin ödenen net ücretin\n(ilgili yılda geçerli asgarî ücretin dönemsel olarak farklı tutarlarda\nbelirlenmiş olması halinde, yeni asgarî ücretin geçerli olduğu aylar için\nartışın uygulandığı ilk aydaki ücret üzerinden Kanunun 103 üncü maddesinde yer\nalan tarifenin ilk dilimindeki oran baz alınarak hesaplanan net ücretin)\naltında kalanlara, bu tutar ile bu tutarın altında kalındığı aylara ilişkin\nolarak aylık hesaplanan net ücreti arasındaki fark tutar, ücretlinin asgarî\ngeçim indirimine ayrıca ilave edilir. Bu fıkrada geçen net ücret, yasal\nkesintiler sonrası ücret tutarına asgarî geçim indiriminin ilavesi sonucu\noluşan ücreti ifade eder.”
\n\n
(2)\n4/12/2007 tarihli ve 26720 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 265 Seri No.lu\nGelir Vergisi Genel Tebliğinde asgari geçim indirimi uygulamasına ilişkin usul\nve esaslar açıklanmıştır.
\n\n
Uygulama\nesasları
\n\n
MADDE\n14 – (1) Net ücretleri, 193\nsayılı Kanunun 103 üncü maddesinde yazılı tarife nedeniyle aynı Kanunun 32 nci\nmaddedeki esaslara göre sadece kendisi için asgarî geçim indirimi hesaplanan\nasgarî ücretlilere, içinde bulunulan yılın Ocak ayına ilişkin ödenen net\nücretin altında kalanlara, bu tutar ile bu tutarın altında kalındığı aylara\nilişkin olarak aylık hesaplanan net ücreti arasındaki fark tutar, ücretlinin\nasgari geçim indirimine ayrıca ilave edilecektir.
\n\n
(2) Bu\nfark tutar, 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen esaslara\ngöre düzenlenen “Asgari Geçim İndirimi Bordrosu”nda hesaplanan asgari geçim\nindirimine ayrıca ilave edilecektir.
\n\n
(3) Asgari\ngeçim indirimi bordrosunda yer alan ilave tutar dahil toplam asgari geçim\nindirimi tutarı, ücret ödemesinin yapıldığı döneme ilişkin ücret bordrosunun\n"Asgari Geçim İndirimi" satırına aktarılacaktır.
\n\n
(4) İkinci\nfıkrada belirtilen esaslara göre hesaplanan ilave tutar dahil toplam asgari\ngeçim indirimi tutarı, hizmet erbabının ücreti üzerinden hesaplanan gelir\nvergisinden mahsup edilecektir. Mahsup işleminin yapılabilmesi için, söz konusu\ntutarın ücretlilere ödenmiş olması gerekmektedir.
\n\n
(5) Asgari\ngeçim indiriminin toplamı, ücretlinin o aydaki ücretinden kesilen gelir\nvergisinden fazla olamayacaktır.
\n\n
(6) Bu\nTebliğin uygulamasında net ücret, yasal kesintiler sonrası ücret tutarına\nasgari geçim indiriminin ilavesi sonucu oluşan ücreti ifade etmektedir.
\n\n
(7) Hizmet\nerbabına yapılan ve ücret olarak kabul edilen tazminat ve prim gibi mutat\nolmayan ödemeler, esas itibarıyla yıllık bazda ücretlinin gelirini\nartırdığından, bu ödemeler nedeniyle üst dilime girilmesi nedeniyle aylık net\nücretin düştüğünden söz edilemeyecek ve ilave asgari geçim indirimi\nuygulanmayacaktır.
\n\n
(8) Hizmet\nerbabının, ücret aldığı dönemde işe başlaması veya işten ayrılması, ücretsiz\nizin ve benzeri nedenlerle net ücretinin Ocak ayında sadece kendisi için asgari\ngeçim indirimi hesaplanan asgari ücretlilere ödenen net ücretin altına düşmesi\ndurumunda ilave asgari geçim indirimi uygulanmayacaktır.
\n\n
(9) Asgari\ngeçim indiriminin hesaplanması ve uygulanmasına ilişkin olarak bu Tebliğde yer\nalmayan hususlar hakkında, 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer\nalan açıklamalar dikkate alınacaktır.
\n\n
(10)\nİlgili yılda geçerli asgari ücretin dönemsel olarak farklı tutarlarda\nbelirlenmiş olması halinde, baz alınan Ocak ayına ilişkin ödenen net ücret yerine,\nyeni asgari ücretin geçerli olduğu aylar için artışın uygulandığı ilk aydaki\nücret üzerinden Kanunun 103 üncü maddesinde yer alan tarifenin ilk dilimindeki\noran baz alınarak hesaplanan net ücret esas alınacak ve buna göre ilave asgari\ngeçim indirimi uygulanacaktır.
\n\n
Örnek\n13: Bekâr ve çocuksuz olan hizmet\nerbabı Bay (A)’nın, 2018 yılı Ocak ayında asgari geçim indirimi dâhil net\nücreti 1.603,12 TL dir.
\n\n
193 sayılı\nKanunun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi nedeniyle Bay (A)’nın, 2018\nyılı Eylül ayı net ücreti 1.566,84 TL’ye Ekim, Kasım ve Aralık ayı net ücreti\nise 1.516,87 TL’ye düşmektedir.
\n\n
Bay\n(A)’nın, Eylül ayından itibaren eline geçen net ücretinin 1.603,12 TL’nin\naltında kalması nedeniyle, Eylül ayı için (1.603,12-1.566,84=) 36,28 TL Ekim, Kasım\nve Aralık ayları için ise (1.603,12-1.516,87=) 86,25 TL asgari geçim indirimine\nilave edilerek hizmet erbabına ödenecektir.
\n\n
Örnek\n14: Bay (B) asgari ücretli olarak\nçalışmaktadır. Bay (B), evli ve 1 çocuklu olup eşi çalışmamaktadır.
\n\n
Bay\n(B)’nin 2018 yılı Ocak ayında asgari geçim indirimi dâhil net ücreti 1.656,40\nTL olup Ekim, Kasım ve Aralık ayları net ücreti 193 sayılı Kanunun 103 üncü\nmaddesinde yer alan vergi tarifesi nedeniyle 1.570,15 TL ye düşmektedir.
\n\n
Buna göre,\nhizmet erbabının söz konusu dönemlerde eline geçen ücretinin 1.603,12 TL nin\naltında kalan kısmı olan (1.603,12-1.570,15=) 32,97 TL asgari geçim indirimine\nilave edilerek hizmet erbabına ödenecektir.
\n\n
Örnek\n15: Bay (C) asgari ücretli olarak\nçalışmaktadır. Bay (C) evli ve 3 çocuklu olup eşi çalışmamaktadır.
\n\n
Bay\n(C)’nin 2018 yılı Ocak ayında asgari geçim indirimi dâhil net ücreti 1.709,67\nTL dir. Eylül ayı net ücreti 1.673,39 TL, Ekim, Kasım ve Aralık ayları net\nücreti ise 193 sayılı Kanunun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi\nnedeniyle 1.623,42 TL’ye düşmektedir.
\n\n
Bay\n(C)’nin, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ayları net ücreti 1.603,12 TL’nin altına\ndüşmediğinden ilave asgari geçim indiriminden yararlanması söz konusu\nolmayacaktır.
\n\n
Örnek\n16: Evli, eşi çalışmayan ve 1\nçocuk sahibi Bay (R) asgari ücretli olarak çalışmaktadır. Bay (R)’nin 2018 yılı\nOcak ayında asgari geçim indirimi dâhil net ücreti 1.603,12 TL’dir.
\n\n
İşvereni\ntarafından Bay (R)’ye Mart ayında 5.000 TL prim ödemesi yapılması nedeniyle\ngelir vergisine esas tarifede üst dilime girilmiş ve Bay (R)’nin ücreti, Temmuz\nayından itibaren 1.603,12 TL nin altına düşmüştür.
\n\n
Her ne\nkadar Bay (R)’nin Temmuz ayından itibaren net ücreti, 1.603,12 TL’nin altına\ndüşmüş olsa bile, yıl içerisinde elde edilen kümülatif ücrete bakıldığında,\nprim ödemesi nedeniyle yıllık bazda asgari ücretin altına düşmediğinden ilave\nasgari geçim indirimi uygulanmayacaktır.
\n\n
Yürürlük
\n\n
MADDE\n15 – (1) Bu Tebliğ yayımı\ntarihinde yürürlüğe girer.
\n\n
Yürütme
\n\n
MADDE\n16 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini\nMaliye Bakanı yürütür.



İçeriğe dön | Ana menüye dön